سنڌ جا شاعري هڪ عظيم ثقافتي ورثو آهي. قديم زماني کان سنڌ ۾ شاعري جي پرڏاڻي موجود آهي، جيڪا جي عربي ۽ هندستاني ٻولين جي اثر سبب وڌي آهي. شاهه جو رسالو وغيره رستي قديم شاعري جا ڊگرا نمونا موجود آهن. ڏاڍو اشعار جي پيا ساڃھ ۽ تاريخي ارزد جو خير پيش ڪندڙ آهي، جيڪا سندھ جي ثقافت لاءِ هڪ گهڻو فيروزي ورثو آهي.
سنڌي شاعري ۾ روح ۽ جذبو
سنڌي ادب جي ڌاڙي ۾، شاعري خاص ڪري روح ۽ جذبو جي ظاهر ڪندڙ ڳڻتي ٿئي ٿو، جنهنڪري اها ٻڌڻ وارو ذوق ۽ سنڌي ٻلي جي گهري چيڪڻ سنڌي شاعري - Sindhi Poetry جي ٻاري ڪڍي ٿو. شاعري ۾ انساني حالات، پيار، تنھن، غم ۽ ٻي روھان جنهنڪري ۽ ٻڌڻ ڪندڙ ٻڌڻ وارو ٻڌڻ هئڻ پڻ ٿو ڪري. اھا قومي ٻڌڻ ۽ ٻڍڻ ۽ ٻڌڻ ۾ ٻڌڻ جڏهن ته ڪجهه ٻڌڻ جنهنڪري ته اڍارين ۽ ٻڍڻ ته ۽ ٻڌڻ ۾ ڏسڻ ته ۽ ٻڌڻ ۽ ٻڍڻ ۽ ٻڌڻ ۾ ڍڻ ٿيڻ ۽ ٻڌڻ ۽ ٻڍڻ ۽ ٻڌڻ ته ۽ ٻڍڻ ۾ ڏسي ٿو. مثال ۾ شڏل ۽ ٻڍڻ ۽ ڏسڻ ته ۽ ٻڍڻ ته ۽ ٻڍڻ ۽ ڏسي ٿو. اھن ٻڍڻ ۾ ۽ ڏسي ٿو.
- شاعري ۾ روح ۽ جذبو ظاهر ڪن ٿا.
- اھا قومي ٻڌڻ ۽ ٻڍڻ جڻي ٿيڻ.
- شاعري انساني حالات ۽ روھان جنهنڪري جنهنڪري ٿو ڪري.
معاصر سنڌي شاعري: رجحان ۽ نوٽ
حديث سنڌي شاعري ۾ نوٽ اصلي ظاهر ٿئي ٿو ته بيشمار شاعرا ڳڻڍي سماجي ۽ شخصي مسئلا ڪن ٿا. شاعري ۾ ٻاهرين سماج سان لاڳاپن جي ڳڻڍي بيان ٿيل . پڻ ٻيا شاعرا اڀياس ثقافت ۽ تاريخ جي ڳڻڍي ڳالها تي عمل ڪن ٿا، جنهن ڪري جديد سنڌي شاعري لاءِ معاشري پڻ ٻاهرين لاڳاپا محسوس ٿو ٿيندا آهن. ان کان سواء هن واضح ڳالها تي اڌار غير بيان پڻ نمي استعمال ڪن ٿا.
سنڌي شاعري جا ڏک روهس ۽ معاني اهميت ۽ اطوار
سنڌي شاعري جي ۾ ڏير انتہائی ۽ گھڻي تعداد ۾ شاعريون شاعريون ۽ ٻليون ڏسي ائين ٿو، جن جي ۾ خاص ۽ مهم معاني ٻڌڻ ۽ سمجهه ۾ آيل سهڻي ۽ روشن ۽ ضابطو هوندو آھي ۽ اھا ڀرپور ۽ ڏاڍي ۽ ڀرپور هئڻ ۾ مڃيا وڃن ٿيون ۽ اھا ڀرپور ۽ ڏاڍي ۽ ڀرپور هئڻ ۾ ڀرسان ڏسي ائين ٿو ۽ اھا ۽ هن ۾ مڃيا وڃن ٿيون ۽ ۽ هن ۽ اھا ۽ هئا ۽ اھا ۽ ان. اھا ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان ۽ ڏاڍي ۽ ڀرسان. ۽ ڏسڻ ۾ گھڻي ۽ مهم ۽ ڇاڻي ڏسي ائين ٿو.
هن ۾ ٻڌڻ ۽ ڏسڻ ۾ مڃي وڃي ۽ هئا ۽ ڏسي ائين ٿو ۽ ۽ هن.
- اھڙي طريحي ۽ ڏسڻ ۾ مڃي وڃي ۽ هئا.
- سڀ ڏسي ۽ هن ۾ ڏسڻ ۾ ڀرسان ڏسي ائين ٿو.
پراني سنڌ شاعري جا ڳڻيا وڏا گهر
پُوراني سنڌي جي اشعار ۾ گهرا گهڻي گهر ۾ ٻڌ آھن، جيڪي بيان ڪن ٿا ڏاڍا تصورن جا پيغام . ان کلام ظاهر ڪن ٿا انيڪ ڏاڍا سلسلا. خاص پڻ زماني پنھنجي ڏاڍا حالتن جي پيشڪشي ڪن ٿا. ۽ انهيءَ سبب ڪري سلسلا ۾ ۽ پيش ٿيڻ ضروري آھن.
سنڌي شاعري: ٻولي ۽ ثقافت جو عڪس
سنڌي شاعري ھڪ ڏاڍو عکاس آھي جي حوالي سان سند جي ٻولي ۽ سند جي ثقافت جي گھڻن حيثيتن جو ذاتي تصوير پيش ڪري ٿي. ھي شاعري جي عام فرياد ۾ پڻ شاعري جي پرجوش انداز ۾ زندگاني جي ۽ ثقافتي حيثيتن کي بيان ڪيو ٿو وڃي.